Özet
- ChatGPT’nin markanız hakkındaki yanlış bilgisi çoğu zaman bir kaynaktan gelir: eski bir dizin kaydı, güncellenmemiş haber, benzer adlı başka bir şirket ya da sitenizdeki boşluğu dolduran bir tahmin.
- Düzeltmenin sırası bellidir: önce kendi siteniz, sonra Google İşletme Profili, sonra dizinler, uygunsa Wikidata, en son sosyal profiller. Hepsi aynı cümleyi söylemeli.
- Motorların geri bildirim mekanizmaları var ama tamamlayıcıdır; marka için özel bir düzeltme formu bildiğimiz kadarıyla yok.
- Etki haftalar ile aylar içinde görülür, garanti yoktur. Aynı istem setini aylık ölçün ve kaynağı değil eğilimi takip edin.
ChatGPT markam hakkında neden yanlış bilgi veriyor?
ChatGPT, bir marka hakkında bilgiyi ya cevap anında yaptığı web aramasından ya da eğitim verisinden alır; iki durumda da yanlışın kaynağı web’de bir yerde yazılı eski ya da tutarsız bir bilgidir. Motor çoğu zaman uydurmaz, bulduğunu özetler; eğitim verisinden gelen halüsinasyon ayrı bir durumdur ve aşağıdaki tabloda ele alınır. Bulduğu şey beş yıl önceki adresinizse beş yıl önceki adresinizi söyler; aynı adı taşıyan başka bir şirketin sayfasıysa onu anlatır; sitenizde fiyat bilgisi yoksa başka bir sitedeki tahmini alır.
Sahada en sık gördüğümüz yanlış bilgi türleri ve tipik kaynakları şunlar:
| Yanlış bilgi türü | Tipik kaynak | Nasıl anlarsınız |
|---|---|---|
| Eski adres ya da telefon | Güncellenmemiş dizin kaydı, eski haber, taşınmadan önceki harita kaydı | Bilgiyi tırnak içinde arattığınızda eski kayıt çıkar |
| Kapanmış ya da artık verilmeyen hizmet | Sitede kaldırılmamış eski sayfa, eski sosyal profil açıklaması | Hizmet adını site:alanadiniz.com ile arattığınızda sayfa hâlâ indekste |
| Başka şirketle karışma | Aynı ya da benzer adlı şirket, aynı kelimenin başka anlamı | Cevap başka bir şehir, sektör ya da ülke anlatır |
| Yanlış fiyat | Üçüncü taraf fiyat listeleri, eski kampanya sayfaları, forum yorumları | Fiyat hiçbir sayfanızda yok ama cevapta kesin bir rakam var |
| Uydurma özellik ya da sertifika | Sitede boşluk; model eksik bilgiyi benzer şirketlerden tamamlıyor | Kaynak gösterilmiyor, aynı soru tekrar sorulunca cevap değişiyor |
| Yanlış kurucu ya da ekip bilgisi | Eski ekip sayfası, LinkedIn’de güncellenmemiş unvanlar | Ayrılan kişi hâlâ “kurucu ortak” olarak anılıyor |
Bu tablodaki ayrım işe yarar: ilk dört satır kaynaklı yanlışlardır ve kaynağı düzelterek çözülür; son iki satır çoğunlukla bilgi boşluğundan doğar ve boşluğu doğru bilgiyle doldurarak çözülür. Web araması kapalıyken, yani modelin belleğinden gelen cevaplar ise ancak yeni model sürümleriyle değişir; buna hiçbir etkiniz yoktur. Bu yüzden ölçümü her zaman web araması açıkken yapıyoruz.
Yanlış bilginin kaynağını nasıl bulurum?
Kaynağı bulmanın en kısa yolu, aynı soruyu kaynak gösteren bir motorda sormak ve linklere tıklamaktır. ChatGPT’de web araması açıkken sorun, cevaptaki kaynak simgelerine bakın. Perplexity her cümlenin yanına kaynak numarası koyduğu için bu iş için en pratik araçtır; Google AI Modu da kaynakları cevabın yanında gösterir.
Kaynak gösterilmiyorsa ya da gösterilen kaynak yanlış bilgiyi içermiyorsa şu üç aramayı yapın:
- Yanlış bilginin kendisini tırnak içinde arayın. Örneğin eski adresinizi
"Eski Sokak No:12" [marka adı]biçiminde Google ve Bing’de aratın. Bu adresi hâlâ taşıyan her sayfa bir düzeltme kalemidir. - Kendi sitenizi tarayın.
site:alanadiniz.com [kapanmış hizmet adı]araması, kaldırdığınızı sandığınız ama hâlâ indekste duran sayfaları gösterir. Yanlışın kaynağı bazen sizsinizdir. - Marka adınızı tek başına arayın. Sonuçların kaçı size, kaçı başka bir varlığa ait? Başka bir şirket ya da kavram sonuçların çoğunu alıyorsa karışma sorununuz var demektir.
Bulduklarınızı bir tabloya yazın: yanlış bilgi, taşıyan sayfa, sayfanın sahibi (siz, dizin, haber sitesi, başka şirket), düzeltme yolu. Bing’i atlamayın; ChatGPT’nin arama katmanı önemli ölçüde Bing’den besleniyor ve Google’da güncellediğiniz bir kayıt Bing’de hâlâ eski görünebilir.
Düzeltmeleri hangi sırayla yapmalıyım?
Sıra, motorların en çok güvendiği kaynaktan en az güvendiğine doğru gider ve her adımda aynı doğru bilgiyi kullanırsınız: tek bir varlık cümlesi, tek bir adres yazımı, tek bir hizmet listesi. Tutarlılık, tekil düzeltmeden daha güçlü bir sinyaldir; motor beş yerde aynı cümleyi görünce altıncı yerdeki eski bilgiyi gürültü sayar.
1. Kendi siteniz. Hakkımızda ve iletişim sayfasında güncel adres, telefon ve tek cümlelik varlık tanımı görünür metin olarak yazılsın. Kapanmış hizmet sayfalarını kaldırın ve en yakın güncel sayfaya kalıcı (301) yönlendirin; yalnızca menüden silmek yetmez. Organization ya da LocalBusiness şemasına adres, resmi unvan ve sameAs ile sosyal profilleri ekleyin. Fiyat ve özellik konusunda boşluk bırakmayın: fiyat vermeseniz bile “fiyat neye göre değişir” paragrafı yazın.
2. Google İşletme Profili. Adres, telefon, çalışma saatleri, birincil kategori, hizmet listesi ve açıklama sitenizle birebir aynı olsun. Taşındıysanız eski konumu “kapandı” olarak işaretlemek yerine adresi güncelleyin; bazı durumlarda eski ve yeni kayıt ikisi birden yaşar, bunu birleştirmek gerekir. Google’ın işletme bilgilerini düzenleme yardım sayfası adımları anlatıyor. Bu kaynak özellikle Google AI Bakışı ve Gemini için belirleyicidir.
3. Dizinler ve harita servisleri. Kaynak tablonuzdaki her dizin kaydını güncelleyin ya da silinmesini isteyin. Yandex Haritalar, Apple Haritalar, sektör dizinleri, ticaret odası ve meslek kuruluşu kayıtları buraya girer. Çoğu dizin “işletme sahibi misiniz” bağlantısı sunar; sahiplenip düzeltmek, destek e-postası yazmaktan hızlıdır.
4. Wikipedia ve Wikidata (uygunsa). Wikipedia sayfası yalnızca kayda değerlik ölçütlerini karşılayan ve bağımsız kaynakları olan markalar için uygundur; aksi halde sayfa silinir ve bu girişim itibar kaybıdır. Wikidata ise farklı: Wikidata yapısal bir bilgi tabanıdır, pek çok motor varlık eşleştirmesinde kullanır ve doğrulanabilir temel bilgilerle (resmi ad, kuruluş yeri, web sitesi, sektör) kayıt oluşturmak ya da mevcut yanlış kaydı düzeltmek mümkündür. Varsa yanlış birleştirilmiş kaydı ayırmak da buradan yapılır.
5. Sosyal profiller. LinkedIn şirket sayfası, Instagram biyografisi, YouTube kanal açıklaması ve X profili aynı varlık cümlesini ve güncel adresi taşısın. Ayrılan ekip üyelerinin unvanları LinkedIn’de güncellenmezse “kurucu ortak” yanlışı aylarca dolaşır. Sosyal profiller tek başına belirleyici değildir, ama tutarlılık zincirinin halkasıdır.
Bu beş adım, GEO ajansı çalışmamızda “varlık dosyası” dediğimiz şeyin kendisidir. Aynı sıralamayı müşterilerimizde de uyguluyoruz ve ilk kazanım genellikle ikinci adımda, işletme profili düzeldiğinde geliyor.
Motorlara doğrudan geri bildirim verebilir miyim?
Evet, ama geri bildirim mekanizmaları tamamlayıcıdır; markanız için özel bir düzeltme süreci başlatan bir form bildiğimiz kadarıyla hiçbir motorda yok. Yine de kullanmanızı öneriyoruz, çünkü maliyeti sıfırdır ve kalite ekiplerine sinyal gider.
- ChatGPT. Her cevabın altındaki beğenmeme düğmesine basıp “yanlış bilgi” seçeneğini işaretleyebilir ve açıklama yazabilirsiniz. Bu, OpenAI’ın genel kalite çalışmasına girdi sağlar. Web aramalı cevaplarda asıl belirleyici olan kaynak olduğu için sitenizin OpenAI’ın arama tarayıcısına açık olması daha önemlidir; OpenAI,
OAI-SearchBot’a izin verilmesini ve robots.txt değişikliğinin yaklaşık 24 saatte yansıdığını tarayıcı dokümantasyonunda belirtiyor. - Google AI Bakışı ve AI Modu. Her yapay zekâ özetinin altında geri bildirim seçeneği var; Google AI Bakışı yardım sayfasında özelliğin nasıl çalıştığını ve geri bildirimin nasıl verildiğini anlatıyor. Site sahipleri için ayrı bir “yapay zekâ işaretlemesi” gerekmediğini de Google AI özellikleri dokümantasyonunda söylüyor; indekslenebilir ve snippet’e uygun sayfa yeterli koşul. Yanlışın kaynağı Google İşletme Profili ise düzeltmeyi oradan yapmak geri bildirimden çok daha etkilidir.
- Perplexity. Cevaplardaki her kaynak görünür; yanlış kaynağı tespit ettiğinizde o kaynağı düzeltmek Perplexity’de de etkisini gösterir. Cevabın altındaki geri bildirim seçeneği de mevcut.
- Gemini ve Copilot. İkisinde de cevap altında beğenmeme ve rapor seçeneği var. Gemini Google indeksine, Copilot Bing indeksine dayandığı için ilgili indeksteki kaynak düzeltmesi asıl iştir.
Kısacası geri bildirim verin, ama sonucu geri bildirimden beklemeyin. Sonuç kaynaktan gelir.
Başka şirketle karışıyorsam llms.txt ve “ilgisi yoktur” notu nasıl kullanılır?
Markanız aynı ya da benzer adlı bir şirketle karışıyorsa, motorlara ayrımı açıkça söylemeniz gerekir; bunu hakkımızda sayfasındaki görünür bir cümle, Organization şemasındaki adres ve resmi unvan, ve site kökündeki llms.txt dosyasıyla yaparsınız. llms.txt, llmstxt.org tarafından önerilen, yapay zekâ sistemlerine siteyi özetleyen Markdown biçiminde bir dosyadır. Motorların bu dosyayı ne ölçüde okuduğu konusunda kesin veri yok; biz onu düşük maliyetli ek bir sinyal olarak kullanıyoruz, tek başına çözüm olarak değil.
Bunu kendi markamızda yaşadık. “Regista Digital” aramasında sonuçların önemli bir kısmı Bükreş merkezli, aynı adı taşıyan bir yazılım şirketine (REGISTA DIGITAL S.A.) ve futboldaki “regista” mevkisine aitti. Yapay zekâ motorları bazen iki şirketi birleştiriyor, bazen Romanya’daki şirketi anlatıyordu. Üç şey yaptık: varlık cümlemizde şehir ve kategori her zaman birlikte geçiyor (“İstanbul Ümraniye merkezli kreatif dijital ajans”), Organization şemasında resmi unvan ve adres yazılı, llms.txt dosyamızda ise şu not var:
- Resmi unvan: Regista Dijital Reklam Ticaret Ltd. Şti.
- Adres: Tantavi Mh. Köroğlu Cd. Bosna İş Merkezi No:54/18, Ümraniye / İstanbul, Türkiye
- Not: Bükreş merkezli "REGISTA DIGITAL S.A." ile ilgisi yoktur.
Aynı notu hakkımızda sayfasına görünür metin olarak eklemek de mantıklı; llms.txt’i okumayan motor, sayfayı okur. Not yazarken diğer şirket hakkında olumsuz bir şey söylemeyin ve yalnızca kamuya açık, doğrulanabilir ayrım bilgisini (ülke, resmi unvan) kullanın. Kendi takibimizde marka sorusundaki karışmanın azaldığını gözlemledik; ancak bu bir kesin çözüm değil, sürdürülmesi gereken bir tutarlılık işi.
Düzeltme ne kadar sürede yansır?
Dürüst cevap: haftalar ile aylar arası ve garanti yok. Süre, yanlış bilginin kaç kaynakta dolaştığına, bu kaynakların ne sıklıkla yeniden tarandığına ve motorun web aramasını kullanıp kullanmadığına bağlıdır. Kendi ölçümlerimizde en hızlı değişim teknik ve işletme profili düzeltmelerinde oldu; birkaç hafta içinde web aramalı cevaplarda yeni bilgi görünmeye başladı. Birden çok dizinde dolaşan eski bir adresin tamamen kaybolması ise aylar sürdü, çünkü her dizin kendi hızında güncelleniyor.
Beklentiyi kaynağa göre ayırmak işe yarıyor:
| Düzeltme | Tipik yansıma süresi | Not |
|---|---|---|
| robots.txt ve tarayıcı erişimi | Günler | OpenAI yaklaşık 24 saat diyor; indekslenme ayrıca sürer |
| Kendi sitenizdeki metin ve şema | Haftalar | Sayfanın yeniden taranmasına bağlı; Search Console ve Bing Webmaster Tools’tan yeniden tarama isteyin |
| Google İşletme Profili | Günler ile haftalar | AI Bakışı ve Gemini için en hızlı etki genellikle burada |
| Dizin kayıtları | Haftalar ile aylar | Her dizin ayrı hızda; sahiplenilen kayıtlar hızlı, destek talebiyle düzeltilenler yavaş |
| Modelin belleğinden gelen bilgi | Yeni model sürümüne kadar | Etkiniz yok; aramasız cevaplarda eski bilgi uzun süre kalabilir |
Bu tablo kendi gözlemimizdir, kesin bir takvim değil. Yapay zekâ cevapları aynı soruda bile değişkenlik gösterdiği için tek bir ekran görüntüsüne bakarak “düzeldi” ya da “düzelmedi” demeyin; aylık ölçümdeki eğilime bakın.
Takip için hangi istemleri kullanmalıyım?
Takip, sabit bir istem setinin aynı motorlarda, aynı ayarlarla ve ayda bir tekrar sorulmasıdır; amaç yanlış bilginin oranının zamanla düşmesini görmektir. Aşağıdaki set, markanızla ilgili yanlış bilgi için başlangıç noktasıdır. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun ve sonuçları tabloya yazın: tarih, motor, bilgi doğru mu, kaynak gösterildi mi, hangi kaynak.
- “[Marka adı] nedir, ne iş yapar ve nerede bulunur?”
- “[Marka adı]‘nın adresi ve iletişim bilgileri nedir?”
- “[Marka adı] hangi hizmetleri sunuyor, hangilerini sunmuyor?”
- “[Marka adı] ile [karıştığı şirket] aynı şirket mi?”
- “[Marka adı]‘nın kurucusu kim ve ne zaman kuruldu?”
- “[Marka adı]‘nın [hizmet] fiyatları nedir?”
- “[Marka adı] hakkında bilinmesi gereken olumsuz bir şey var mı?”
Her istemi ChatGPT’de web araması açıkken, Google AI Modu’nda, Gemini’de ve Perplexity’de sorun. Yedinci soru rahatsız edici gelebilir, ama yanlış bilginin en çok zarar verdiği yer orasıdır ve müşterileriniz bunu soruyor. Genel kategori sorularında neden anılmadığınızı ölçmek ayrı bir iştir; onun için markam ChatGPT’de neden çıkmıyor yazısındaki 15 dakikalık testi ve kavramsal arka plan için GEO nedir rehberini kullanın.
Bu işi kendim mi yapmalıyım, ajans mı gerekir?
Kaynağı bulmak, siteyi ve işletme profilini düzeltmek, geri bildirim vermek ve yedi istemlik seti ayda bir sormak, çoğu işletmenin kendi başına yapabileceği işlerdir. Ajans desteği, yanlış bilginin onlarca dizinde dolaştığı, markanın başka bir varlıkla ciddi biçimde karıştığı ya da birden fazla motoru düzenli ve karşılaştırılabilir biçimde ölçmek istediğiniz durumlarda anlamlı olur.
Biz bu işi GEO ajansı hizmetimizde “bilgi doğruluğu” metriği olarak ayrı takip ediyoruz; işin Google indeksi ve teknik tarafı için SEO ekibi aynı masada. Ölçümü GEO Visibility aracımızla yapıyoruz: aynı istem setini birden fazla motorda düzenli çalıştırıp bilginin doğru aktarılıp aktarılmadığını ve gösterilen kaynakları kaydediyor. Yanlış bilginin düzelmesini kimse garanti edemez; verebileceğimiz şey, kaynak listesinin, yapılan düzeltmelerin ve aylık ölçümün yazılı kaydıdır. Markanız hakkında ne söylendiğini birlikte ölçmek isterseniz bize yazın.