Özet
- Perplexity, her soruda canlı web araması yapan, cevabı dil modeliyle yazan ve dayandığı sayfaları numaralı kaynak olarak gösteren bir cevap motorudur. Ağustos 2022’de kurulan Perplexity AI şirketine aittir.
- ChatGPT’den farkı, aramanın ve kaynak gösterimin varsayılan davranış olmasıdır; Google’dan farkı, bağlantı listesi yerine tek bir yazılı cevap vermesidir.
- Temel kullanım ücretsizdir. Ücretli planlar (Pro, Max) gelişmiş arama, Research modu, model seçimi ve ajan özelliklerinde daha yüksek sınır verir.
- İşletmeler için önemli olan kaynak listesidir: Perplexity’de bir marka, sitesi taranabildiği, soruya doğrudan cevap veren bir sayfası olduğu ve başka kaynaklarda anıldığı ölçüde görünür.
- Perplexity’nin dizin tarayıcısı
PerplexityBot’tur ve robots.txt’e uyar. Satın alınabilir bir reklam alanı, Kasım 2026 itibarıyla bildiğimiz kadarıyla yoktur.
Perplexity nedir?
Perplexity, kullanıcının sorduğu soruyu web’de arayıp bulduğu sayfalardan tek bir cevap yazan ve bu cevabın hangi kaynaklara dayandığını gösteren yapay zekâ destekli bir arama ürünüdür. Şirket kendini “cevap motoru” (answer engine) olarak tanımlıyor: bağlantı listesi vermek yerine cevabı verir, bağlantıları cevabın kanıtı olarak yanına koyar.
Ürünü geliştiren Perplexity AI, Ağustos 2022’de Aravind Srinivas, Denis Yarats, Johnny Ho ve Andy Konwinski tarafından San Francisco’da kuruldu. Web’de perplexity.ai adresinden, iOS ve Android uygulamalarından, masaüstü uygulamasından ve şirketin kendi tarayıcısı Comet’ten kullanılıyor.
Türkiye’deki payı küçük ama izlenmeye değer. Statcounter’ın Türkiye verisi kaç kişinin hangi botu kullandığını değil, botların web sitelerine gönderdiği trafiğin nasıl paylaşıldığını gösteriyor. Buna göre Perplexity’nin payı Mayıs-Eylül 2026 arasında yüzde 0,8 ile 1,8 arasında gezindi, Ekim 2026’da yüzde 3,3 dolayında göründü. Ekim’deki artışı büyüme saymamak gerekir: aynı ay ChatGPT’nin ölçülen payı dünya genelinde birden düştü ve diğer bütün botların payı buna bağlı olarak yükseldi. Statcounter geçmiş ayları sonradan düzeltebildiği için de tek bir aya değil, birkaç aylık seyre bakmak gerekir.
Perplexity nasıl çalışır?
Perplexity her soruda aynı yolu izler: soruyu yorumlar, web’de arar, bulduğu sayfaları özetler ve kaynaklarını gösterir. Şirketin kendi anlatımına göre sıra şöyle:
- Soruyu anlama. Dil modeli, anahtar kelime eşleştirmekle yetinmeyip sorunun bağlamını ve ne istendiğini çözer.
- Web’de arama. Sistem interneti gerçek zamanlı arar; makalelerden, sitelerden ve yayınlardan ilgili sayfaları toplar.
- Özetleme. Toplanan sayfalardaki ilgili bilgiler tek bir cevapta birleştirilir.
- Kaynak gösterme. Cevaptaki her bilgi numaralı bir kaynağa bağlanır; kullanıcı numaraya tıklayıp sayfaya gidebilir.
Bu akışta iki ayrı katman var ve işletmeler açısından ikisi de önemli. Birincisi dizin: Perplexity, web’i PerplexityBot adlı kendi tarayıcısıyla ve anlaştığı üçüncü taraf tarayıcılarla dizine alıyor. İkincisi dil modeli: cevabı yazan model kullanıcının planına göre değişiyor; yardım merkezi OpenAI ve Anthropic modellerinin ürüne entegre olduğunu belirtiyor. Sayfanız dizinde yoksa hangi model seçilirse seçilsin cevaba giremez.
Takip sorusu sorulduğunda Perplexity önceki soruların bağlamını korur. Bu, tek bir oturumda “peki fiyatı ne kadar”, “hangisi daha yakın” gibi sorularla aramanın derinleşmesi demek; markanız ilk cevapta geçmese de üçüncü soruda kaynak olabilir.
Perplexity’nin ChatGPT ve Google’dan farkı nedir?
Perplexity bir sohbet botundan çok bir arama motoru gibi davranır: her soruda arama yapar ve kaynağı gösterir. ChatGPT önce bir asistandır, gerektiğinde arar. Google ise önce bir sonuç listesidir, bazı sorgularda üstüne yapay zekâ özeti koyar.
| Kriter | Perplexity | ChatGPT | |
|---|---|---|---|
| Varsayılan davranış | Her soruda web araması ve yazılı cevap | Model bilgisiyle cevap; gerektiğinde ya da istendiğinde web araması | Sonuç listesi; bazı sorgularda AI Bakışı, istenirse AI Modu |
| Kaynak gösterimi | Her cevapta numaralı kaynak listesi | Arama yapıldığında kaynak bağlantıları | Klasik sonuçlar bağlantıdır; özetlerde bağlantı kartları |
| Dizini kim tarar | PerplexityBot ve anlaşmalı tarayıcılar | OAI-SearchBot ve üçüncü taraf arama sağlayıcıları | Googlebot |
| Görünürlük nereden izlenir | Herkese açık bir site sahibi paneli yok; elle test ya da ölçüm aracı | Elle test ya da ölçüm aracı; GA4’te chatgpt.com yönlendirmeleri | Search Console |
| İşletme için anlamı | Hangi sayfanın kaynak olduğu açıkça görülür | Türkiye’de en yaygın asistanlardan; marka anılması öne çıkar | Klasik SEO çalışması doğrudan buraya yansır |
Tablonun “görünürlük nereden izlenir” satırı uygulamada en çok hissedilen farktır. Google’da hangi sorguda kaç kez göründüğünüzü Search Console söyler. Perplexity’nin yardım merkezinde ve geliştirici belgelerinde, Kasım 2026 itibarıyla site sahiplerine dönük böyle bir panel bulamadık; görünürlüğünüzü ancak soruları kendiniz sorarak ya da bir ölçüm aracıyla öğrenebilirsiniz. Öte yandan Perplexity kaynaklarını her cevapta açıkça gösterir; bu yüzden “yapay zekâ bizim sektörde kime güveniyor” sorusunun cevabını aramak için iyi bir başlangıç noktasıdır. ChatGPT tarafındaki teşhisi markam ChatGPT’de neden çıkmıyor yazısında, Google tarafını AI Modu ve AI Bakışı yazısında anlattık.
Perplexity ücretsiz mi? Ücretsiz ve ücretli planların farkı nedir?
Evet, Perplexity ücretsiz kullanılabilir; ücretli planlar gelişmiş arama ve araştırma özelliklerinde sınırı yükseltir. Aşağıdaki tablo Perplexity yardım merkezindeki plan karşılaştırmasından Kasım 2026’da alındı. Özellik adlarını, arayüzde arayıp bulabilmeniz için İngilizce bıraktık.
| Özellik | Ücretsiz | Pro | Max |
|---|---|---|---|
| Temel arama | Pratikte sınırsız | Dahil | Dahil |
| Pro Search | Günde 3 | Haftalık sınır (ortalama kullanıma göre) | Haftalık sınır (yoğun kullanıma göre) |
| Research | Ayda 1 | Aylık sınır | Daha yüksek aylık sınır |
| Gelişmiş modeller ve model seçimi | Yok; modeli Perplexity seçer | Var | Var; en yeni modellere en yüksek erişim |
| Görsel üretimi | Yok | Var | Var |
| Create files and apps | Yok | Aylık sınır | Genişletilmiş sınır |
| Comet Assistant sorguları | Yok | Aylık sınır | Daha yüksek aylık sınır |
| Destek | Temel | Öncelikli | Özel |
Fiyatlar için resmî kaynakta bulabildiklerimiz şunlar. Perplexity’nin fiyat sayfası Kasım 2026’da Pro’yu yıllık ödemede aylık 17 dolar, Max’i yıllık ödemede aylık 167 dolar olarak gösteriyor. Aylık ödemede Pro, şirketin Temmuz 2025 tarihli duyurusunda 20 dolar olarak geçiyordu; Max yardım merkezine göre aylık 200 dolar. Yine yardım merkezine göre doğrulanmış öğrenci ve eğitimcilere sunulan Education Pro aylık 10 dolar, kurumlar için Enterprise Pro koltuk başına aylık 40 dolardan başlıyor. Web üzerinden abone olurken yerel para birimiyle ödeme seçeneği çıkabiliyor; Türkiye’de geçerli tutarı ödeme ekranında görürsünüz. Bu seçenek uygulama mağazaları üzerinden başlatılan aboneliklerde geçerli değil.
Bir işletme sahibi olarak yalnızca markanızı test edecekseniz ücretsiz plan yeterlidir. Ücretsiz planda gördüğünüz cevap, hesabı olmayan ya da ücretsiz kullanan bir müşterinin göreceğine daha yakındır.
Perplexity’nin başlıca özellikleri neler?
Kasım 2026 itibarıyla Perplexity’nin yardım merkezinde belgelenen başlıca özellikler aşağıda. Adlar sık değişiyor; örneğin eski yazılarda “Deep Research” diye geçen özellik bugün yardım merkezinde Research modu olarak anlatılıyor, eski ad da bazı sayfalarda geçmeye devam ediyor.
- Search ve Pro Search. Varsayılan arama. Pro Search artık ayrı bir düğme değil; planınız izin veriyorsa çok adımlı sorularda kendiliğinden devreye giriyor.
- Research. Onlarca arama yapıp yüzlerce kaynağı okuyarak birkaç dakikada kaynaklı bir rapor yazan mod.
- Create files and apps. Rapor, tablo, pano ve basit web uygulaması gibi çıktılar üreten mod; ücretli planlarda.
- Model seçici. Ücretli kullanıcılar cevabı hangi dil modelinin yazacağını seçebilir; “Best” seçeneği modeli soruya göre kendisi belirler.
- Projects. Aramaları, dosyaları ve talimatları bir arada tutan, paylaşılabilen çalışma alanları.
- Comet. Perplexity’nin Chromium tabanlı tarayıcısı ve içindeki Comet Assistant.
- Computer. Araştırma, belge üretimi, e-posta ve zamanlanmış görevleri kendi başına yürüten ajan ürünü.
- Kaynak etiketleri. Bazı kaynakların yanında Government, Academic ya da Trusted etiketi görünür. Aşağıda ayrıntısı var.
- Instant Buy. Cevabın içinden ürün satın alma. Yardım merkezine göre yalnızca ABD’deki kullanıcılara açık; Türkiye’deki e-ticaret siteleri için şimdilik bir karşılığı yok.
Perplexity Türkçe kullanılır mı?
Evet, Türkçe soru sorup Türkçe cevap alabilirsiniz; cevap genellikle sorunun dilinde gelir. Hesap ayarlarında iki ayrı dil seçeneği var: arayüzün dili ve Perplexity’nin cevap verirken kullanacağı tercih edilen dil. Cevabın dilini belirleyen ikincisidir. Resmî yardım merkezi 11 dilde yayımlanıyor; Türkçe Kasım 2026 itibarıyla bunların arasında değil.
İşletmeler için asıl mesele arayüzün dili değil, Türkçe bir soruda hangi kaynaklara gidildiğidir. Bunu tahmin etmeye gerek yok: sektörünüzden bir soruyu Türkçe sorun ve kaynak listesindeki alan adlarına bakın. Listede Türkçe siteler mi, yabancı kaynaklar mı, dizinler mi, haber siteleri mi var? Aşağıdaki testin amacı bu tabloyu çıkarmak.
Perplexity hangi kaynaklara dayanır?
Perplexity, kaynak seçiminin tam formülünü yayımlamıyor; yayımladığı üç şey var. Birincisi ilke: yardım merkezi, alışveriş özelliğini anlatırken cevap motorunun kaynakları otorite ve ilgi düzeyine göre sıraladığını yazıyor. İkincisi kapsam: dizin, PerplexityBot’un ve anlaşmalı tarayıcıların ulaşabildiği sayfalardan oluşuyor. Üçüncüsü, yardım merkezinde belgelenen kaynak etiketleri.
Kaynak etiketleri şöyle çalışıyor: Perplexity bazı alan adlarını bir inceleme sürecinden geçirip üç etiketten birini veriyor. Government resmî kurum sitelerine, Academic bilimsel yayınlara, Trusted ise sonuçlarda sık görünen ve kendi uzmanlık alanında yayın yapan sitelere veriliyor. Değerlendirme sayfa bazında değil, site bazında yapılıyor ve bakılan sorular somut: site hatalarını düzeltiyor mu, yazıların kimin yazdığını belirtiyor mu, haberle reklamı ayırıyor mu. Perplexity, iş ortaklıklarının ve ödemelerin etiketi etkilemediğini, etiketi olmayan bir sitenin de düşük kaliteli sayılmadığını özellikle belirtiyor. Web’deki alan adlarının çoğu etiketsiz.
Bu bilgilerden bir işletme için çıkan sonuç: Perplexity’de “kaynak” iki türlü olunur. Bilgi sorularında (”… fiyatı neye göre değişir”) kendi sayfanız kaynak olur. Öneri sorularında (”… için hangi firmayı önerirsin”) ise çoğu zaman sizden söz eden başka sayfalar kaynak olur: dizinler, liste yazıları, haberler, yorum platformları. İkinci türde kendi sitenizi ne kadar düzeltirseniz düzeltin, o sayfalarda yoksanız cevapta da olmazsınız.
Bir marka Perplexity cevabında nasıl kaynak gösterilir?
Bir sayfanın Perplexity’de kaynak olabilmesi için taranabilir olması, sorulan soruya doğrudan cevap vermesi ve güncel olması gerekir. Perplexity’nin belgelerinde site göndermek ya da başvurmak için bir yol tarif edilmiyor; kaynak etiketinin ödemeyle alınamadığı da açıkça yazılı. Elinizdeki kaldıraçlar şunlar:
- Erişimi açın. robots.txt ve güvenlik duvarı ayarları bir sonraki bölümde.
- Soruya cevap veren sayfayı yazın. Soru başlığı, altında kısa ve kendi başına anlamlı cevap, ardından tablo ve liste. Bu yapının ayrıntısını AEO nedir yazısında anlattık.
- Bilgiyi güncel tutun. Perplexity cevabı soru anında web’den derlediği için tarihi geçmiş fiyat, kapanmış şube ya da eski kampanya doğrudan cevaba taşınabilir. Değişen bilgiyi tek bir sayfada tutup tarihini yazmak işi kolaylaştırır.
- Yazarı ve kurumu gösterin. Kaynak etiketi ölçütleri bunun önemini açıkça söylüyor: yazının kimin yazdığı, kurumun kim olduğu ve hataların düzeltildiği görünür olmalı.
- Öneri sorularının dayandığı sayfalarda yer alın. Testte çıkan kaynak listesi, hangi dizinde, hangi liste yazısında ya da hangi platformda bulunmanız gerektiğini söyler.
Bu listede özel bir dosya yok: llms.txt dosyasının Perplexity dahil arama ürünlerinde kullanıldığına dair bir açıklama bulamadık.
Zor olan beşinci adımdır. Kendi sitenizdeki sayfayı bir haftada yazarsınız; başka bir sitenin sizden doğru bilgiyle söz etmesi ise ilişki, içerik ve zaman ister. Bu çalışmanın katmanlarını GEO nedir rehberinde ele aldık.
PerplexityBot nedir, robots.txt’te nasıl ayarlanır?
PerplexityBot, Perplexity’nin arama sonuçlarında siteleri gösterebilmek için web’i tarayan botudur. Perplexity’nin tarayıcı belgesine göre iki ayrı kullanıcı aracısı var ve davranışları farklı:
| Kriter | PerplexityBot | Perplexity-User |
|---|---|---|
| Görevi | Siteleri dizine alıp arama sonuçlarında göstermek | Kullanıcı bir soru sorduğunda ilgili sayfayı o an ziyaret etmek |
| robots.txt | Uyar | Kullanıcı isteğiyle çalıştığı için kuralları genellikle dikkate almaz |
| Model eğitimi | Temel model eğitimi için kullanılmaz | Kullanılmaz |
| IP listesi | perplexity.ai/perplexitybot.json | perplexity.ai/perplexity-user.json |
Görünür olmak istiyorsanız robots.txt’te bu iki bot için Disallow satırı bulunmaması yeterlidir. Açıkça izin vermek isterseniz:
User-agent: PerplexityBot
Allow: /
User-agent: Perplexity-User
Allow: /
Bilmeniz gereken ayrıntılar:
- robots.txt değişikliğinin Perplexity tarafında geçerli olması 24 saati bulabilir.
- Botu engellerseniz Perplexity sayfa metnini dizine almaz, ama yardım merkezine göre alan adını, başlığı ve kısa bir olgusal özeti tutabilir.
- Engel robots.txt’te değil, güvenlik katmanında da olabilir. CDN ya da barındırma firmasının bot koruması, robots.txt izin verse bile PerplexityBot’u engelleyebilir. Perplexity, Cloudflare’de Bot Fight Mode açıkken özel izin kuralının yeterli olmayabileceğini belgesinde ayrıca not ediyor. Doğrulamanın yolu sunucu günlüğünde “PerplexityBot” aramak ve dönen durum kodlarına bakmaktır.
- Kendi sitemizin robots.txt dosyasında iki kullanıcı aracısı da açık.
Bu konuda bir de tartışma var. Cloudflare, Ağustos 2025’te yayımladığı bir yazıda Perplexity’nin engellendiği sitelerde kimliğini gizleyen tarayıcılar kullandığını gözlemlediğini öne sürdü. Perplexity aynı gün yayımladığı yanıtta iddiayı reddetti ve kullanıcının isteğiyle sayfa getiren asistanların tarayıcı botu sayılamayacağını savundu; yardım merkezi de PerplexityBot’un yalnızca robots.txt’e uygun tarama yaptığını söylüyor. Hangi taraf haklı olursa olsun, içeriğinizi kapatmak istiyorsanız yalnızca robots.txt’e güvenmeyip güvenlik duvarı kuralı da yazın.
Perplexity’de reklam verilebilir mi?
Kasım 2026 itibarıyla Perplexity’de işletmelerin satın alabileceği bir reklam alanı olduğuna dair resmî bir duyuru bulamadık. Geçmişi şöyle: Perplexity, Kasım 2024’te ABD’de “sponsorlu takip sorusu” ve cevabın yanında ücretli alan biçiminde reklam denemeye başladığını duyurmuştu. Financial Times’ın Şubat 2026’daki haberini aktaran yayınlara göre şirket, reklamların cevaplara duyulan güveni zedelediği gerekçesiyle 2025’ten itibaren reklamları ürünlerinden kademeli olarak kaldırıyordu ve Şubat 2026’da reklam gelirinin peşinden gitmeme kararı aldı; ileride yeniden değerlendirme ihtimalini ise kapatmadı. Yardım merkezi, alışveriş cevaplarındaki ürün kartlarının da sponsorlu olmadığını yazıyor.
Pratik sonuç: Perplexity’de görünürlük şu an yalnızca organik yoldan kazanılıyor. Size “Perplexity reklamı” ya da “Perplexity’de garantili yer” satan bir teklif gelirse, neyin satıldığını yazılı isteyin.
Markanızı Perplexity’de nasıl test edersiniz?
Markanızı Perplexity’de test etmek için dört soru tipini sorup her cevabın kaynak listesini kaydetmeniz yeterli; yaklaşık 20 dakika sürer. Geçmiş aramaların cevabı etkilememesi için oturumu kapatın ya da gizli pencere kullanın.
- Marka sorusu. “[Marka adı] nedir, nerede, hangi hizmetleri veriyor?” Bilgiler doğru mu, kaynak listesinde kendi siteniz var mı?
- Öneri sorusu. “[İlçe]‘de [hizmet] için hangi firmaları önerirsin?” Adınız geçiyor mu, kimler geçiyor, cevap hangi sayfalara dayanıyor?
- Karşılaştırma sorusu. “[Marka] ile [rakip] arasındaki fark nedir?” Sizi hangi özelliklerle anlatıyor, bu bilgiyi nereden alıyor?
- Bilgi sorusu. Sitenizde yazısı olan bir konu: “[Hizmet] fiyatı neye göre değişir?” Kaynak sizin sayfanız mı, rakibinizinki mi?
- Kaynakları kaydedin. Her cevapta kaynak listesini açın; alan adlarını, varsa etiketlerini ve kendi sitenizden hangi adresin kullanıldığını aşağıdaki gibi bir tabloya yazın.
- Tekrarlayın. Aynı soruları üç kez sorun. Cevaplar her seferinde biraz değişir; üçünde de görünen kaynaklar kalıcı olanlardır.
Sonuçları şu tabloyla okuyabilirsiniz:
| Bulgu | Olası neden | İlk adım |
|---|---|---|
| Marka sorusunda bile siteniz kaynak değil | Tarama ya da erişim sorunu | robots.txt, güvenlik duvarı ve sunucu günlüğü kontrolü |
| Marka bilgisi yanlış ya da eski | Güncellenmemiş bir dizin ya da profil kaynak alınıyor | Kaynak listesindeki o sayfayı bulup düzelttirin |
| Bilgi sorusunda rakibin sayfası kaynak | Sizde o soruya doğrudan cevap veren sayfa yok | Soru başlıklı, kısa cevaplı sayfayı yazın |
| Öneri sorusunda adınız yok | Cevabın dayandığı dizin ve listelerde yoksunuz | Kaynak listesindeki sayfalarda yer almanın yolunu arayın |
| Adınız geçiyor ama kaynak siteniz değil | Sizi başka siteler anlatıyor | O sitelerdeki bilgiyi denetleyin, kendi tanım sayfanızı güçlendirin |
Bu testi elle yapmak bir kez için kolaydır; zorluk aynı soruları her ay aynı koşullarda tekrarlayıp değişimi izlemekte ve bunu ChatGPT, Gemini ile birlikte yürütmektedir.
Bundan sonra ne yapmalı?
Testi yaptıysanız elinizde bir kaynak tablosu var. Sıradaki işleri şu listeyle takip edebilirsiniz:
- robots.txt’te
PerplexityBotvePerplexity-Userengelli değil. - CDN ya da barındırma tarafındaki bot koruması bu iki kullanıcı aracısını durdurmuyor; sunucu günlüğünde PerplexityBot istekleri 200 dönüyor.
- Dört soru tipini sordunuz ve her cevabın kaynak listesini tabloya yazdınız.
- Marka sorusundaki yanlış ya da eski bilgilerin kaynağını bulup düzeltme istediniz.
- Bilgi sorularının her biri için sitenizde soru başlıklı, kısa cevaplı bir sayfa var.
- Yazılarınızda yazar adı, kurum bilgisi ve güncelleme tarihi görünüyor.
- Öneri sorularında kaynak gösterilen dizin ve liste sayfalarının hangilerinde yer alabileceğinizi çıkardınız.
- Aynı testi bir ay sonra tekrarlamak için takvime not düştünüz.
Regista Digital’de bu işi tek bir motorla sınırlı tutmuyoruz. Kendi aracımız GEO Visibility, sektörünüze ait soruları Perplexity’nin yanında ChatGPT, Claude ve Gemini’ye de gönderip markanızın geçtiği cevapları, önerilen rakipleri ve gösterilen kaynakları raporluyor; araç beta aşamasında ve ölçümleri ekibimiz yapıyor. Ölçümden çıkan iş listesinin nasıl yürütüldüğünü GEO ajansı sayfasında anlattık; markanızın Perplexity’de bugün nasıl göründüğünü birlikte görmek isterseniz oradan bize ulaşabilirsiniz.